آموزش زبان فارسی در منطقه آذربایجان در قبل از رواج آموزش و پرورش به سبک نوین برای دانش آموزان مکتب ها و حتی برای عوام بی سواد با اشعاری ملمع صورت می پذیرفت. چندی پیش  "کمکی آراز"  نمونه های  از این اشعار رایج در منطقه جلفا را معرفی نمود. حال کتابی مفصل در این موضوع معرفی می شود.

نویسنده ای بنام "حسام الدین خویی" اهل خوی  کتاب گرانسنگ  "تحفه حسام"  را در موضوع آموزش زبان فارسی برای ترک زبانان به شیوه شعر نگاشته است. ما از زندگی و فعالیت های حسام الدین خویی اطلاع چندانی نداریم و تنها به معرفی مختصر کتاب وی اکتفا می کنیم .این آموزش شامل لغات ، افعال ، ضمایر و دیگر اجزای زبان فارسی به ترک زبانان است.

نمونه هایی از تحفه حسام را مرور می کینم :

"گرفتن طُتمق و بردن النمک سوختن ینمق

چشیدن طَتمق و خوردن یمک پنداشتن صنمق

شدن اولمق زدن اورمق بپا برخاستن طُرمق

مکیدن اممک و صُرمق بغلتیدن یَوَالنمق "

***

سن تو من بَن

شما سز ما بیز"

***

قاره سیه  کبود گوگ  سپید آق دور

بید و سپیدار سکود و قوق دور "

***

پسته فستق هندوانه قارپوز

مار و پونه ییلان و یارپوز"

و...