پهن کردن "بایرام سفره سی " و یا تهیه "خونچا " از سنتهای قدیمی مردم شهرستان جلفا در ایام نورز می باشد. سفره عید از اجزای گوناگونی تشکیل می شد. هر چه که نماد برکت و روی و خوشی و روشنی باشد در این سفره جای داده می شد. سمنو های خوشمزه در کنار آجیل های سنتی " قوورقا" ، " نخود کشمش "، تخم مرغ های رنگ شده ، نان و کلوچه محلی" دستانا " و "نزیک"و... در این سفره برای پذیرایی مهمانان گذاشته می شد. گاه نیز در نوروز های پر سوز آذربایجان مردم دور کرسی جمع می شدند و خونچای عید که در مجموعه های مسی قدیمی تدارک دیده می شد در روی کرسی قرار می گرفت.

بر سرزمین مادریمان جلفا مژده باد:

باهار گلبیر یاز گلیر

خونچالی نوروز گلیر...

رویه خالا منه دئدی ، لووارجانلی آغ درویش سایاچی لئق ائدیب بئلنچی اوخویاردی:

ساياسايا سايادن

دامازلئغي مايادان

بو سايا كيمدن قالئب

حضرت آدم دن قالئب

حضرت آدم گلنده

دونيا بونيت اولاندا

موسي چوبان اولاندا

قئرمئزي بوغداد بيتنده

شيش ليگيميز اويشدي...

یکی از سنتهای قدیمی و تا حدود فراموش شده چهارشنیه آخر سال در آذربایجان سنت فال گوش ایستادن بوده است. در این سنت افراد مختلف ، خصوصا دختران جوان دم بخت با نیت و آرزوهای خوش پشت در و دیوار و پنجره ای فال گوش می ایستادند و هر آنچه را که می شنیدند جهت پیش بینی آینده خود تعبیر می نمودند.

به نظر می رسد چنین سنتهایی ریشه در ناتوانی بشر در پیش بینی آینده دارد. آحاد بشر طبق رسم ها و سنتهای گوناگونی در جهت فائق آمدن بر این ناتوانی گام برداشته اند  تا  شاید با یک تعبیر خوب و جذب انرژی های مثبت بشود خیر و خوشبختی را به سوی خویش جلب کرد.

از سوی دیگر مسئله پیچیده ازداوج که حتی در دنیای امروزی نیز برای انسان ها مشکل ساز و تا حدودی رمز آمیز است در تمامی این سنتها جلوه می کند. تمامی آینده یک دختر به ازدواج کردن و یا نکردن او بستگی داشت . شوهر آینده که او هیچ شناختی از او نداشت و شاید هیچ قدرتی در انتخاب او نداشت مانند تخم مرغ شانسی بود که ممکن بود از آن هدیه بسیار ارزشمندی در آید و یا درون آن پوچ باشد. پس در چنین شرایطی انسانها طبعی قضایی و قدری می یافتند و به چنین رسم ها و سنتهایی روی می آوردند.

پايان ماه صفر در مناطق مختلف آذربايجان با جشن هاي مذهبي خاصي همراه است. چرا كه ماه هاي غم و اندوه شيعيان محرم و صفر تمام شده و ماههاي شادماني  و سرور فرا مي رسد. مردم آذربايجان اعتقاد دارند كه هر كس در پايان اين ماه و يا در چهارشنبه آخر آن خبر اتمام ماه صفر را دم در مسجدي به حضرت فاطمه زهرا (س) خبر دهد از ثواب فراواني برخوردار مي گردد. در گذشته رخت سياه عزاي حسيني بعد از پايان ماه صفر از تن در آورده مي شد.

سفند ماه يا به قول خودمان "بايرام آيي " هر سال كمكي آراز يك سال بزرگتر مي شود. كمكي آرازسه سال است كه تاريخ و ادبيات و فرهنگ و هنر و فولكلور آذربايجان سخن مي راند. سه سال است كه نغمه هاي آراز و فريادهاي كمكي را زمزمه مي كند.كمكي آرازآيينه مردم سرزمين من در ساحل مهرپرور جنوب ارس است. كمكي آراز از غم ها و شادي هاي آنان سخن دارد. با لالايي هاي شيرين مادرانش غرق خواب نوشين است و با اوخشاماهاي سوزناكش خون مي گريد. اينجا باياتي و تاپماجا و مثل ها و متل ها ميزباني مي كنند. اينجا تريبوني است كه آغ ساققال ها و آغ بيرچك ها سخنرانان آن هستند. كمكي آراز بارها پاي صحبت "رويه خالا"ها و "سكينه عمه "ها و "مختارعمواوغلي " ها و "حاج كريم عمواوغلي " ها و... نشسته و سخنانشان را به گوش جان نيوشيده است. كمكي آراز نا آشناي تاريخ نيست . دنياي منابع تاريخي و سفرنامه ها و نسخه ها و اسناد تاريخي را ساعتها و روزهاي مكرر به نظاره و مداقه نشسته و هراز چند گاهي گوشه اي از دريافتهاي خود را بر لوح دنياي وب ثبت كرده است. روزها مي گذرد و كمكي آراز بزرگتر مي شود. وبلاگ مادر چندي است كه فرزندي بنام سايت كمكي آراز راتقديم دنياي وب كرده است. حال مادر و فرزند در كنار هم مي زيند و ميزباني ميهمانان ارس كنار را عهده دارند.

همچنان با ما همراه باشيد در www.kemkiaraz.blogfa.com