تبليغاتX
کمکی آراز

کمکی آراز

تاریخ ادبیات و آیین و سنن آذربایجان با تکیه بر جلفای ارس


منیم عنوانیما گلمک ایسته سن************منی اوجا کمکی آرازدان سوروش                              www.kemkiaraz.blogfa.com

آنقدر دنیای رنگارنگ غرب چشم هایمان را کور کرده که فراموش نموده ایم بسیاری از آنچه امروزه به نام غرب وجود دارد ریشه در دنیای رویایی شرق خودمان دارد و آنها وامدار مایند.

خوراکی ها و غذاها از جمله مواردی است که غربی ها بسیار از ما به عاریت گرفته اند . در اینجا به بررسی شیرینی به اصطلاح اروپایی "پاستیل "و ریشه های شرقی آن می پردازیم.

پاستیل چیزی نیست جز شکل مدرنی از شیرینی سنتی مراغه ای ها که امروزه ان را "باستوق" و یا "باستئق" می نمامند.این شیرینی از مهم ترین اجزای آجیل چهارشنبخ آخر سال نیزبه حساب می آید و با سنتهای ایرانی ما ÷یوند خورده است .

در کتاب "سنگلاخ " اثر میرزا مهدی خان استرآبادی معاصر ، عهد نادری ،  در این باره می خوانیم :

"باستوق

به ترکی رومی یک نوع ربی است که از شیره فواکه پخته و به هم می چسبند و در وقت ضرورت خیسانده به کار می برند و آن را بستیل هم نامند و اعراب جلدالفرس و در شامات و دیار حجاز قمرالدین گویند و آنچه اهل ایرانند شیره انگوری که به قوام آورده پهن کرده مغز در آن پیچیده آن را باستوق می نامند"(سنگلاخ ، ص 76)

افسوس و صد افسوس که این شیرینی در ایران از قالب تولید و عرضه سنتی خود بیرون نیامده اما در اروپا این کار انجام شده و با تنوع رنگ و طعم به دنیا عرضه گشته است .

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و هفتم آبان 1386ساعت 16:48  توسط سجاد حسینی  | 

ائله غریب دی یثرب کی غربتی تایی

نه واردی کوفه ده شامدا ، نه وار خراساندا

ائله غمه بورونوب توپراقی ، گویو توتقون

گوزو قارشی سی گوز یاشلاری دی عصیاندا

یاشیل سمالی اوجنت ،کونول آلان بیر یان

او داشلا توپراقا باتمیش حدیقه بیر یاندا

نه بیر حرم ، نه چراغی ، نه بارگاهی وار

رسول باغرینی قان ایله ییر  او هرآندا

گینه بقیع ده نشان وار امام لاردان بیر

آنانی گورمه گه بیز نیله یه ک بو دوراندا

آنا دیه دیه یاندیق کول اولدوق ای آلله

گورونمه ییب یانا کیمسه بئلنچی هیجراندا

غریب لیک نه چه تین درددی دوغما توپراقدا

یاد ائلده بیر بئله قالماز اتورک قیزیل قاندا
+ نوشته شده در  شنبه بیست و ششم آبان 1386ساعت 14:17  توسط سجاد حسینی  | 

قویماق و قایقاناق از جمله غذاهای سنتی آذربایجان به حساب می آیند که البته در بسیاری دیگراز مناطق ایران نیزپخت می شوند. این دو غذا به خاطر قرار گیری در زمره غذاهای شیرین در وعده صبحانه نیز صرف می شوند. وجود شیرینی و آرد در این غذا بر تبرک و خوش یمنی آن در اعتقادات مردم این دیار افزوده  و موجب قرارگیری آن در جایگاه ممتازی از سنتها و رسوم آنان گشته است :

-         در فولکلور آذری می توان انعکاسی از آن را یافت:مثلا :( عزیزیم بیزه گه ل قوناق

/   سنه پیشیریم قایقاناق)

 

-         در اکثر نقاط آذربایجان قویماق غذایی است که بعد از روز اول زندگی زناشویی از طرف خانواده عروس به خانه زوج جوان برای میل در وعده صبحانه برده می شود

-         در اکثر نقاط این خطه قویماق به عنوان اولین غذا بعد از زایمان محسوب می شود.

-         نذر قویماق و سپس سفره قویماق که تنها زنان حق استفاده از قویماق آن سفره را دارند از دیگر رسم های در ارتباط با این غذا است.(در باسمنج تبریز )

-         قایقاناق در مراسصم نوبارلیق به خانه  نوعروس برده می شود(در عجبشیر)

-         در کتاب شرح زندگی من ،عبدالله مستوفی در این خصوص می خوانیم :

-         "کلثوم ننه گفته است اگر قندی را که از این ساییدن (از ساییدن بر سر عروس و داماد در هنگام مراسم عقد)حاصل می شود مکایه شیرینی کاچی (قویماق) و قیقناق هدیه مادر زن در روز پاتختی کنند و داماد و عروس از آن بخورند ،عشق زن و شوهر به یکدیگر زیاد خواهد شد.این رسم امروز هم در عقد کنان برقرا است گو اینکه لامحاله کاچی و قیقناق در عروسی جوانهای متجدد منسوخ شده است."(عبدالله مستوفی ، شرح زندگانی من ، ج 1 ، ص 343)

+ نوشته شده در  سه شنبه یکم آبان 1386ساعت 10:19  توسط سجاد حسینی  |