کمکی آراز

بیر گون بیر قورد یولدا گئدیرمیش بیر آتی توتور.ایسته ییر یئسین آت سئزلایئب دئگیر :ای قورد قارداش منی یئمه قوی گئدیم بالالارئمی دا گه تیریم بیزلری بیرلیک ده یه !قورد آت بوشلایئر.آما آت گئدیب قایدمئر.

قورد بو حالی گورن کن دیگیر:

کوپک اوغلونون قوردی

گوردون  آت

یه قالسئن مات مات

نیله ییردین بالالارئن

نیه آت چاپدئران اولاجاغئدئن !؟

آیری بیر گون ده بیر قویونو توتور .قویون دا دئگیر :آی قورد منیم تک جانیمی یه سن سن دویارسان می؟قوی گئدیم یولداش لارئمی دا گه تیریم .اونلارئنان منی یه سن بلکه دویارسان.قورد بیر داها دا توولانیب بو شکاری دا بوراخئر.قویون ایسه جانئن گوتوروب قاچئر.

قورد کی اتلی قویلوقلی قویونوالدن وئرمیشدی .اوز حالئنا آغلایئب دئگیر:

کوپک اوغلی قورد

گوردون قویون

ایله مه اویون

نیله یردین یولداشلارئنی

نیه سوروچی اولاجاغئدئن !؟

اوندان سونرا بیر گئچی نی اوز تورونا سالئر .گئچی اونا دئگیر :ای قورد منی بوشلا گئدیم بو داغلارئن باشئندا بیر ایکی آیری گئچی وار اونلاری دا بورایا گه تیریم .قورد گینه آللانئر.آما گئچی ده قایدمئر.

قورد اوز جاهیل لیگینه بئله مچی سویله ییر:

کوپک اوغلونون قوردی

گوردون گئچی

یه قالسئن قئچی

نیله یردین ایکی اوچی

نیه چوبان اولاجاغئدئن!؟

سحر سحر باغا  گیردیم  نه باغ بولدی  نه ده   باغبان

ال اوزادئب بیر گول دردیم نه باغ بولدی نه ده باغبان

باغئن  بره  سیندن  آشدئم  سوسن  سونبوله  دولاشدئم

خانم زهرا مرثیه سی:

مدینه عجب رسول اللهین امانیتن یاخجی قورودون!

نه تئز پیغمبرین نازلی گولون ساراتدئن سولدوردون ؟!

اون سکگیز یاشا نیه بیر عمور بویو دیمک اولار؟!

اون سکگیز یاشلی مظلوم آنا لای لای.

دووارینان قاپی آراسینداعلی نین  پوزولموش  گلزاری گولستانی لای لای.

خانم زهرا مدینه ده ایسته سک آتان حضرت پیغمبری زیارت ائده ک پیغمبر مچیدینه گئده ریک .اورکیمیز بقیع ده یاتان مظلوم بالالارئنی ایسته سه بقیعنین دمیر حصارلارینا اوز دایایئب آغلایارئق.آما اگر سنی طلب ائدسه ک هانچی تربته گوز یاشی توکه ک ؟هانچی مزارئن باشینا آغلاشاق؟خانم یوخسا آتان رسول اللهین یانئندا یاتمئسان ؟یا کی بقیع ده یاتان بالالارئن ایله بقیع  توپراقئنا باش قویموسان ؟لای لای مدینه نین ایتگین مزارلی گولی لای لای .لای لای پیغمبرین یادگاری لای لای.

یا زهرا!نه تئز گول کیمین سولدون نه تئز علی نی یالقئز قویوب گئتدین .داها بوندان سورا علی اورک سوزلرین قویولارلا سویله یه جک .آخی خانم !بالالارینی کیمه تاپشئرئب گئتدین ؟سنین یئرین چوخ بوش اولاجاق.امام حسن آقانی زهر آیاقدان سالاندا سنی سس له مه سین کیمی سس له سین .حسینین  کربلا قوربانلئقئندا آنا وای دئمه سین بس نه دئسین ؟زینبین قارا اسیرلیک گونلرینده سنی چاغئرماسیم به کیمی چاغئرسئن :

آنا زهرا گل کمکه ، آل علی نی بئله غملی ،بئله سولموش گورمه .کربلا دا بئله داردا گورمه .آنا زهرا گل کمکه ،اسارتین قارا گون لرینده قالمئشام .آخی بیر تک جانلی زینب بیر بئله محنتی موصوبتی نجه داشئسین ؟

لای لای پیغمبرین سارالمئش سولموش گولی لای لای

لای لای آنام فاطمه زهرا لای لای .

رویه (رقیه ) خالا بو شعرلری اوشاق واختئندان یاد ساخلایئب .اوزو دئگیر بونلارئن هاممئسئن بیرقوجا کور کیشی بیزه اورگه دیب .اونون یازئب اوخوماق سوادی یوخدور آنجاق سوادئن حقینده گوزل شعرلر اوخویور :

ائشید ده ده سوزونی

اوخو اورگه ن یازئنی

قارا یازی آغ ایله ر

اوخویانئن اوزونی

آروادئن بولسه یازی

اوزی یازار کاغاذی

یاروارماز یاد کیشی یه

سن گئچه ن ده آرازی

روس لاردان یارالانان ایرانلی لار روسو بلشوویک شکلینده ده سئومیردیلر.70 ایل بوندان قاباق کی اوشاقلارئن شعرلرینده ده بو انعکاس تاپئب:

آتدئلار بیزی توتدولار بیزی    بو بالشوویک لر

سوغان کیمین سویدولاربیزی   بو بی   شرف لر

عزیزیم         گوزلرینه

سورمه چه ک گوزلرینه

اوزوم  اوزونه   قوربان

شهر تبريز در دوره‌ي قاجار به‌عنوان دارالسلطنه و مهد پرورش وليعهدان قجري از اهميت فوق‌العاده‌اي برخوردار بوده است.

اين شهر به‌عنوان مركز ايالت آذربايجان در همسايگي دو قدرت بزرگ روس و عثماني قرار داشته و جنگ‌هاي مشهور ايران و روس و قراردادهاي ننگين تركمان‌چاي و گلستان نيز در آن رقم خورده است. عباس ميرزاها، قائم مقام‌ها و اميركبيرها نيز در آن مشق سياست و كارداني ديده‌اند و نسيم افكار و انديشه‌هاي نوين به‌همراه بسياري از نخستين‌هاي ايران زمين بر اين خطه‌ي ايراني وزيده است و مشروطه‌خواهي دوره‌ي قاجار نيز در آن پرحرارت‌تر از ديگر جاها جلوه‌گري مي‌كند.

به گزارش خبرنگار بخش ايران‌شناسي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) بر اين اساس، مسوولان سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري آذربايجان شرقي، موزه‌ي قاجار را در تبريز بنيان نهادند و تاريخ 130 ساله‌ي اين سلسله‌ي حكومتي را در خانه‌ي تاريخي اميرنظام گروسي به‌نمايش گذاشتند.

خانه‌ي امير‌نظام در محله‌ي ششگلان واقع شده كه از محله‌هاي قديمي تبريز است احمد کسروی نیز این محله را از محلات شمال مهرانرود تبریز بر می شمارد که در صف دولتیان و مخالفان مشروطه قرار داشته است.در دوره‌ي قاجار نيز بناهاي زيبايي در آن ساخته شده است. تاريخ ساخت اين خانه‌ي تاريخي با توجه به سبك معماري آن به اواسط دوره‌ي قاجاربازمي‌گرد اين بنا، يك‌هزار و 500 مترمربع زيربنا دارد و در دو طبقه ساخته شده است؛ در طبقه‌ي پايين آن، حوض‌خانه‌ي وسيعي وجود دارد كه با دالان‌هاي دو طرف به حياط و اتاق‌هاي مجاور ارتباط دارد. در ضلع شرقي اين طبقه، چهار اتاق و در ضلع غربي آن، هفت اتاق وجود دارند. هم‌چنين حوض‌خانه‌ي بنا با ستون‌هاي سنگي و تاق‌هاي آجري ساخته شده است.

خانه‌ي اميرنظام گروسي كه در فهرست آثار ملي نيز ثبت شده است، دو حياط اندروني و بيروني دارد و از جمله‌ي تزيينات اين بنا به گچ‌بري‌هاي زيبا و منقوش در نماي شمالي و غربي، پنجره‌هاي مشبك اروسي با شيشه‌هاي رنگي، شومينه، آجركاري سقف حوض‌خانه، گچ‌بري و آينه‌كاري سقف شاه‌نشين و سنتوري‌نماي شمالي و جنوبي ساختمان مي‌توان اشاره كرد.

سالن‌هاي نمايش طبقه‌ي اول اين ساختمان كه موزه‌ي قاجار در آن‌ها ايجاد شده است به تالارهاي بافته، چيني، آبگينه، سكه، موسيقي، خاتم، فلزات و طبقه‌ي زيرزمين به تالارهاي رجال، فرامين، سنگ، اسلحه و نيز تالار معماري و شهرسازي دوره‌ي قاجار اختصاص دارند

بو گون  آیین   اوچودور

گیرمه بستان  ایچی  دیر

دوداقلارین   خام    شکر

دیلین  بادام   ایچی    دیر

آیئن    اوچونده    گلله م

کاروان کوچه نده گلله م

سنه   وعده  وئرمیشه م

صاندیق  ایچینده  گلله م