يكي از زيباترين رسمهاي مردم خطه آذربايجان رنگ كردن تخممرغ به مناسبت جشنهاي پايان سال و بويژه نوروز باستاني است.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، آذربايجانيها كار رنگ كردن تخممرغ را معمولا هنگام آبپز كردن آن انجام ميدهند و در اين خصوص از رنگهاي طبيعي مختلف، زردچوبه، پوست پياز، كاه و... استفاده ميكنند و به اين ترتيب با هنرمندي هر چه تمام، تخممرغهايي رنگارنگ را مهيا ميسازند. و حاصل كار چيزي است كه بدان «بايرام يومورتاسي» ( تخم مرغ عيد) ميگويند.
«بايرام يومورتاسي» كاربردها و استفادههاي گوناگوني دارد. از يك سو با قرارگيري در سفره عيد بر زيبايي و تنوع آن ميافزايد و از سويي ديگر به عنوان عيدي به ميهمانان و بچهها داده ميشود.
اين تخممرغ كاربرد ديگري هم دارد و آن استفاده از آن در بازي سنتي «يومورتا چاقئشدئرماق» است. دراين بازي طرفين تخممرغهاي آبپزشده عيد را به هم ميكوبند و تخممرغ هر كس كه شكست، او بازنده بازي است. اين بازي با دو تخممرغ در دو مرحله قابل اجراست و در هر مرحله يكي ازدو سر تخممرغها به هم كوبيده ميشود.
طرفين بازي در حين انجام آن، نوك تخممرغ را به دندانهايشان ميكوبند و استحكام پوسته آن را ارزيابي ميكنند.
استاد شهريار نيز در بند 32 منظومه معروف «حيدربابايه سلام» خود به اين سنت زيباي آذربايجاني اشاره كرده است:
«يومورتاني، گويچك، گلي بويارديق»
« چاقيشديريب، سينانلارين سويارديق،»
«اوينا ماقدان بيرجه مگر دويارديق؟»
«علي منه ياشيل آشيق وئرردي!»
«ارضا منه نوروز گلي درردي!»
سيدمسعود نقيب - محقق و پژوهشگر فرهنگ و تاريخ آذربايجان - هم در كتاب تاريخ خلخال با اشاره به مراسم سنتي نوروزنامهخواني به شعرهاي نوروزنامهخوانان اين ديار پرداخته است. در بخشي از اين شعرها نيز از رنگ كردن تخممرغها به مناسبت عيد نوروز ياد شده است.
«قورون ايندي بساط شادماني»
«يومورتالار بويانسون ارغواني»
« گلون خوش دل اولاق بايرام زماني»
«سيزون بوتازه بايراموز مبارك»
«آيوز ايئلوز گونوز هفتوز مبارك
گزارش از :سجاد حسینی
